Bibliotheek
In deze rubriek besteden we aandacht aan actuele onderwerpen over wonen, zorg en welzijn maar ook over vormen van inkomen en pensioen. We proberen de link te leggen tussen onze programma’s en de verschillende thema’s en zullen verwijzen naar sites waar meer over de onderwerpen te lezen is. Om ouderen met een migratieachtergrond beter te leren kennen, kan het helpend zijn om meer over hun migratiegeschiedenis te weten. Natuurlijk zijn hier inmideels talrijke bronnen voor te vinden. Wij verwijzen hiervoor graag naar www.vijfeeuwenmigratie.nl.
Klik op een knop voor meer informatie over dat onderwerp.
Ouderen met een migratieachtergrond
Het aantal ouderen met een migratieachtergrond in Nederland neemt toe. Het CBS schreef er in 2022 het volgende over: ‘Tot nu toe is relatief weinig bekend over deze migrantenouderen. Dit komt onder andere omdat vaak slechts een beperkt aantal groepen (overwegend Turken, Marokkanen, Surinamers en Antillianen) wordt onderzocht én omdat studies vaak maar naar één domein kijken. In dit artikel wordt de leefsituatie van de 20 grootste groepen migrantenouderen in Nederland beschreven op de terreinen demografie, huishoudingssituatie en nabijheid van kinderen, sociaaleconomische positie en gezondheid. De maatschappelijke positie van migrantenouderen verschilt van die van ouderen met een Nederlandse herkomst, en ook tussen de groepen migrantenouderen bestaan verschillen’.
https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/statistische-trends/2022/migrantenouderen-in-nederland
Wonen, zorg en welzijn
Vanuit het begrip samenredzaamheid gaat SOMNL aan de slag met de uitgangspunten zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan, uit het WOZO programma van het ministerie van VWS.
‘Zelf als het kan’ gaat over het zichtbaar maken van de kracht en talenten van (individuele) ouderen en het organiseren van sociale praktijken waar ouderen een actieve rol hebben als bijvoorbeeld buurtbewoner, vrijwilliger of gespreksleider.
‘Thuis als het kan’ gaat over het versterken van formele en informele netwerken door het organiseren van ontmoetingen, activiteiten en gemeenschappen waar ouderen zelf actief bij betrokken zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan wandelgroepen, bijeenkomsten in het kader van Sociaal Vitaal in Kleur of aan buurt- of huiskamers.
‘Digitaal als het kan’ gaat over toegang tot de digitale wereld, waaronder het aanleren van digitale vaardigheden. Om te kunnen videobellen, om uit de voeten te kunnen met digitale hulpmiddelen voor zorg en ondersteuning of om online financiële zaken te kunnen regelen.
Binnen onze programma’s gaan we over deze onderwerpen in gesprek met ouderen, mantelzorgers, vrijwilligers en professionals. Zo ontdekken we wie en wat er nodig is om zo lang mogelijk zelfstandig of samen met anderen te kunnen doen waar ouderen en hun naasten blij van worden.
__________________________
Belang van langdurige zorg voor ouderen
In een brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie van VWS levert de Seniorencoalitie een bijdrage aan het debat over langdurige zorg voor ouderen dat plaatsvindt op 13 februari. Belangrijkste aanbevelingen zijn:
Structureel investeren in welzijn voor ouderen helpt om een groot deel van de (toekomstige) zorgvraag af te vangen en draagt eraan bij dat ouderen hun zelfredzaamheid langer kunnen behouden en het omzien naar elkaar wordt versterkt
Er lopen momenteel een aantal trajecten naast elkaar (Meer jarenagenda WMO, Wonen en Zorg voor Ouderen, Akkoord Zorg en Welzijn, Integraal Zorgakkoord, GALA) die zijn gebaseerd op “de beweging naar de voorkant”. Door deze trajecten en activiteiten met elkaar te vervlechten en een meer integrale aanpak te kiezen kan de effectiviteit vergroot worden.
Het op handen zijnde Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg moet de juiste richting voor beleid bepalen. Maar om daar uiteindelijk invulling aan te kunnen geven moeten daar wel middelen voor beschikbaar worden gesteld.
Het ministerie dient nauwkeurig te monitoren en eventuel druk uitoefenen om te verzekeren dat ook op lokaal niveau de urgentie wordt gevoeld en dat er daadwerkelijk concrete plannen worden gemaakt om alternatieve woningen voor ouderen te realiseren.
__________________________________________
Brief Landelijke Armoedecoalitie over Participatiewet
Op 9 januari stuurde de Landelijke Armoedecoalitie een brief aan de Tweede Kamer over de Participatiewet. Het gaat om input voor de bespreking in de vaste Kamercommissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 16 januari.
De Landelijke Armoedecoalitie vraagt een aantal noodzakelijke aanpassingen door te voeren om bestaanszekerheid in Nederlandse gemeenten te garanderen. Om een en ander te kunnen realiseren zijn om te beginnen voldoende financiële middelen noodzakelijk. Anders blijven de eerder uitgesproken ambities loze woorden. Verhoging van het sociaal minimum is dringend noodzakelijk. Voor veel werkende armen lukt het niet om rond te komen, en voor mensen die – al dan niet tijdelijk – op een uitkering zijn aangewezen lukt dat al helemaal niet.
Dat gaat op zowel de inkomenskant als de uitgavenkant mis. Inkomsten zijn te laag, onder andere door de wirwar van regelingen die mensen moeten gebruiken om aan een minimuminkomen te komen, en die in 30% van de situaties niet worden aangevraagd. De uitgaven blijven hardnekkig stijgen: inflatie, mede door de weer oplopende energiekosten, huren, verzekeringen: de vaste lasten bieden nauwelijks ruimte voor rondkomen, laat staan sparen of achterstanden af te lossen.
Voorstellen
De Armoedecoalitie onderschrijft vier voorstellen die vanuit de vier grote gemeenten zijn gedaan, en voegt er vijf eigen voorstellen aan toe.
In het kort:
- Verhoog het sociaal minimum.
- Maak het mogelijk de inkomenstoeslag ambtshalve te verstrekken, totdat er betere
- Laat de DUO de studietoeslag uitvoeren.
- Verruim de bijverdienregeling in de Participatiewet.
- Heb voldoende aandacht voor de positie van mensen met een chronische ziekte en beperking.
- Inkomen zonder vertraging: schaf de zoektermijn af
- Garandeer inkomen: harmoniseer aanvullende bijstand
- Schaf de kostendelersnorm ook af voor 27-plussers
- Vergroot kansen op uitstroom naar werk: aandacht en begeleiding
____________________________________________________________________________________
Generiek kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan opgenomen in Register
Een krachtige alliantie van negentien diverse partijen heeft het “Generiek Kompas “Samen werken aan kwaliteit van bestaan” ontwikkeld. Dit Kompas voor ouderenzorg is gericht op het optimaliseren van het leven van individuen in verschillende zorgfases. Het kompas is nu opgenomen in het Register van het Zorginstituut Nederland en is daarmee in werking getreden
Zorg aansluiten bij individuele behoeften
Het Kompas maakt duidelijk wat men kan verwachten van ondersteuning, zorg en behandeling bij een zorgvraag en legt een sterke nadruk op samenwerking tussen mensen met een zorgvraag, professionals, mantelzorgers en andere betrokkenen. Deze samenwerking zorgt ervoor dat de zorg aansluit bij de individuele behoeften en voorkeuren, waardoor de eigen regie en autonomie van mensen versterkt wordt. Dit draagt bij aan een verbeterde kwaliteit van bestaan. Het Kompas is van toepassing op verschillende zorgfases, van thuiszorg tot verpleeghuiszorg.Het streeft naar een verschuiving van organisatiefocus naar netwerken, van personeelsnorm naar een passende deskundigheidsmix en van fysieke ondersteuning naar bredere inzet van technologie. Belangrijke uitgangspunten zijn respect, open communicatie, samenwerking en ruimte voor professionaliteit.
Betrokken partijen
De huidige kwaliteitskaders verpleeghuiszorg, wijkverpleging en het addendum voor de Wlz-zorg thuis worden vervangen door dit Kompas. Vanuit drie clusters hebben partijen samengewerkt aan het Kompas, elk met hun eigen perspectief:
1) Mens, burger, cliënt, patiënt, mantelzorg
2) Aanbieders en professionals
3) Financiers
Negentien partijen hebben meegewerkt aan de totstandkoming van het nieuw Kompas, waaronder ActiZ, ANBO-PCOB, BPSW, BVKZ, Koepel Gepensioneerden, LOC Waardevolle zorg, MantelzorgNL, NCZ, Nederlands Instituut van Psychologen, NOOM, Sociaal werk Nederland, SOMNL, SPOT, V&VN, Verenso, Zorgthuisnl en Zorgverzekeraars Nederland.
Implementatie- en onderhoudsplan
In het implementatie- en onderhoudsplan staat beschreven hoe partijen het Kompas gaan implementeren en hoe het Kompas actueel wordt gehouden, passend bij de zorgpraktijk. Er zijn afspraken opgenomen over diverse opdrachten, zoals de ontwikkeling van een waaier of handreiking per bouwsteen, een nieuw meetinstrument voor de meting van ervaringen van cliënten en mantelzorgers, maar er zijn ook afspraken opgenomen over hoe de Kompas-partijen blijven leren en ontwikkelen en signalen ophalen om het Kompas up to date te houden.
Zorg dat het aantal mensen in armoede afneemt, en meer mensen mee kunnen doen ín de samenleving
Op internationale armoededag – 17 oktober a.s.- maken mensen wereldwijd een vuist tegen armoede en uitsluiting. Dat gebeurt ook in Nederland, in steden en dorpen, in de Randstad en op het platteland, want armoede is overal. Precies op die dag voert de Tweede Kamercommissie SZW een debat over armoede en schulden.
In deze brief vragen wij vanuit de Landelijke Armoedecoalitie aandacht voor de volgende zaken:
1. De aangekondigde maatregelen van het kabinet maken weinig verschil in de portemonnee van huishoudens met lage(re) inkomens, zie doorrekening CPB en koopkrachtplaatjes Nibud;
2. Het aantal mensen met problematische schulden stijgt;
3. Ook stijgt het aantal mensen dat hun zorgverzekering niet kan betalen.
Als SOMNL zijn we vooral blij met de oproep om structurele maatregelen te nemen om bestaanszekerheid te garanderen, zoals:
a) de adviezen van de Commissie Sociaal Minimum zo snel mogelijk uit te voeren, waaronder het verhogen van het minimumloon met daaraan gekoppeld de uitkering. Dat maakt het inkomen voor mensen voorspelbaar en vermindert ongelijkheid tussen gemeenten. Bovendien scheelt het veel uitvoeringskosten;
b) De kostendelersnorm in zijn geheel af te schaffen. Dit leidt tot veel minder geldstress, voorkomt dakloosheid en grijs wonen en maakt omzien naar elkaar beter mogelijk. Zie hiervoor de positieve resultaten die uit de evaluatie in Utrecht naar voren komen.
Suggesties seniorencoalitie voor begrotingsbehandeling VWS
Binnenkort wordt de begroting van het ministerie van VWS behandeld. De Seniorencoalitie heeft de afgelopen jaren steeds zijn zorgen uitgesproken over de houdbaarheid van de zorg. De coalitie vindt dat het hoog tijd is om nu integraal ouderenbeleid te ontwikkelen bestaande uit structurele, samenhangende en passende maatregelen en dit niet langer vooruit te schuiven.
In een brief aan de leden van de vaste Kamercommissie van VWS doet de coalitie een aantal suggesties voor elementen die onderdeel zouden moeten zijn van een te bereiken akkoord over de ouderenzorg.
Krachtig ouder worden
Met ‘Krachtig ouder worden: praat vandaag over morgen’ zet de Seniorencoalitie (ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM en SOMNL) een waardevolle, brede, maatschappelijke dialoog voort in een ouder wordende samenleving. De Seniorencoalitie organiseert de komende jaren regionale en lokale bijeenkomsten voor 60-plussers om met elkaar in gesprek te gaan over de vraag hoe zij aankijken tegen de toekomst en wat ze daarvoor zelf kunnen doen of waar ze anderen bij nodig hebben. We willen senioren inspireren en met ze in gesprek gaan over het belang van behoud van de eigen regie, eigen mogelijkheden benutten, het belang van vitaliteit en het benutten van hun potentieel voor de samenleving. Onder de titel ‘Krachtig ouder worden: praat vandaag over morgen’, worden bijeenkomsten georganiseerd om de dialoog te starten met de doelgroep over de voorbereiding op een ouder wordende samenleving.
Doel van de bijeenkomsten
- Bewustwording creëren over de toekomst van de senioren en de dialoog op gang brengen en houden. Dit doen we met name op het gebied van wonen en zorg
- Met de bijeenkomsten willen wij output ophalen. We gaan in gesprek met de doelgroep. Daaruit willen we oplossingsrichtingen ophalen; hoe bereiden ouderen zich voor en wat hebben ze daarvoor nodig.
Hoe willen wij samenwerken met bestaande organisaties en afdelingen?
- Werving van gespreksleiders die wij voor de regio-bijeenkomsten kunnen trainen en inzetten
- Het gesprek in de buurt lokaal voortzetten zelfstandig of in samenwerking met andere lokale organisaties
- Werving van gemiddeld 15-50 deelnemers per lokale bijeenkomst
- Faciliteren van een ruimte met gesprekstafels in de buurt
- Een verslag maken van de lokale bijeenkomst met de opgehaalde output en andere bevindingen
Waarin voorziet de Seniorencoalitie om het gesprek lokaal te kunnen voortzetten:
- Een online training voor de gespreksbegeleiders van het gesprek in de buurt
- Reiskostenvergoeding van de gespreksbegeleiders
- Communicatiemiddelen; waaronder een inleidend verhaal over Krachtig Ouder worden voor de start van de bijeenkomst, voorbeeld persbericht voor lokale media, voorbeeld nieuwsbericht voor in een nieuwsbrief en een inspiratiegids met nuttige tips voor elke deelnemer om mee naar huis te nemen
- Een bijdrage van maximaal 250 euro per lokale bijeenkomst
Opgeven van een lokale bijeenkomst kan via de website www.deseniorencoalitie.nl
Zie ook deze video waarin deelnemers aan een van de bijeenkomsten, waaronder SOMNL sleutelfiguur Brenda Emmen-Hassel, vertellen over het belang van Krachtig ouder worden, praat vandaag over morgen.
Ouderen met een migratieachtergrondIn de steden waar dit jaar de regionale bijeenkomsten plaats gaan vinden zal SOMNL ook gesprekken specifiek met/voor ouderen met een migratieachtergrond organiseren. Geïnteresseerden kunnen zich bij Shirley Ramdas melden: shirleyramdas@gmail.com.
www.deseniorencoalitie.nl
De Seniorencoalitie is een samenwerkingsverband tussen ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM (netwerk van organisaties van oudere migranten) en SOMNL (samen voor ouderen met een migratieachtergrond in Nederland).
____________________________________________________________________________________________________
Terugblik Krachtig ouder worden
Agora Theater Lelystad; 5 februari 2025
Krachtig ouder worden gaat óók om hulp durven vragen. Dat bleek woensdag 5 februari tijdens de levendige bijeenkomst van het programma Krachtig ouder worden in het Agora Theater in Lelystad. Met 170 deelnemers was de opkomst hoog. Mensen deden en dachten volop mee. Na afloop was het nog lang gezellig in het theatercafé. Lees het verslag van de bijeenkomst.
_____________________________________________________________________________________________________
Een goede voorbereiding op de toekomst is essentieel voor zelfredzaamheid
Een goede voorbereiding op je eigen toekomst, zit voor een groot deel in nadenken over hoe en waar je kunt wonen en of je woning geschikt is voor eventuele thuiszorg. Maar ook in de sociale contacten, leefstijl en behoud van vitaliteit. In Zwolle doet de Seniorencoalitie op 29 mei de aftrap voor een aantal regionale bijeenkomsten waarin ze alle ouderen uit de regio uitnodigen om met elkaar in gesprek te gaan. Deze middag vindt plaats in Theater de Buitensoos.
De Seniorencoalitie organiseert de komende jaren regionale bijeenkomsten om senioren met elkaar in gesprek te laten gaan. Hoe kijken zij aan tegen de toekomst? Wat hebben ze in eigen hand en waar hebben ze mogelijk de hulp van anderen nodig? Hoe kun je zo goed mogelijk zelf de regie behouden en worden de eigen mogelijkheden benut?
Iedereen doet mee
Pieter Hilhorst (politicus en publicist) en Jetty Mathurin (actrice) staan op deze middag op een prettige manier stil bij hun eigen toekomst en die van het publiek. Na een gezamenlijk programma start een gesprek in kleinere kring aan tafel, geleid door ervaren gespreksbegeleiders. Met als uitgangspunt om ieders verhaal te horen en om verhalen met elkaar te delen. Na afloop is er een gezellige borrel met een kenniscafé. Hier staan onder andere deskundigen van: WijZ welzijn, Sociaal Wijkteam Zwolle, ZwolleDoet!, Gilde Power, Veerkracht op leeftijd en ANBO-PCOB. Deelname aan de middag is gratis en meer informatie over aanmelden staat op www.deseniorencoalitie.nl
Verschillen tussen de Wmo, Zvw en Wlz
Langdurige zorg en ondersteuning thuis kan geregeld worden door de gemeente (Wmo), de zorgverzekeraar (wijkverpleging) of het zorgkantoor (Wlz-zorg).
Vanuit welke wet uw zorg gefinancierd wordt, is afhankelijk van uw zorgvraag en uw situatie. Meer informatie hierover vindt u op de pagina Hulp thuis.
Hieronder staan enkele verschillen tussen de wetten die voor u als cliënt belangrijk kunnen zijn.
1. De plek waar u woont
- Wmo-ondersteuning en wijkverpleging zijn mogelijk als u thuis (= zelfstandig) of in een kleinschalig wooninitatief woont.
- De Wlz geeft recht om in een zorginstelling te gaan wonen. Bijvoorbeeld een verpleeghuis of een instelling voor gehandicaptenzorg. Verhuizen naar een instelling is niet verplicht: als uw omstandigheden goed zijn kunt u Wlz-zorg ook thuis krijgen.
2. De instantie die de zorg toekent en betaalt
- Wmo-ondersteuning vraagt u aan bij uw gemeente. De gemeente betaalt de ondersteuning ook.
- Wijkverpleging vraagt u aan bij een wijkverpleegkundige (thuiszorginstelling). De zorgverzekeraar betaalt de zorg.
- Wlz-zorg vraagt u aan bij het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ). Het zorgkantoor regelt en betaalt de zorg.
3. De duur van de indicatie
- Een indicatie voor Wlz-zorg is levenslang.
- Wmo-ondersteuning en wijkverpleging krijgt u voor beperkte tijd. Als u daarna nog zorg nodig heeft, moet u dat opnieuw aanvragen.
4. De soorten zorg en ondersteuning
- De Wmo levert maatschappelijke ondersteuning: hulp om zelfstandig te blijven wonen en mee te doen in de samenleving.
- Wijkverpleging is verpleging en verzorging met een medische noodzaak; zorg zoals een verpleegkundige die pleegt te bieden.
- De Wlz levert intensieve zorg aan mensen die blijvend 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig hebben. De zorgvormen kunnen dezelfde naam hebben als in de Wmo (bijvoorbeeld begeleiding) en de Zvw (bijvoorbeeld verpleging). Zie hiervoor ook:Hulp thuis.
5. De leveringsvormen
Alle zorgwetten kennen twee leveringsvormen:
- zorg in natura: (een zorgaanbieder regelt alles voor u)
- persoonsgebonden budget (u krijgt een budget waarmee u zelf zorg inkoopt)
In de Wlz kunt u bij zorg in natura nog kiezen uit drie vormen:
- verblijf (wonen in een zorginstelling)
- volledig pakket thuis (een zorgaanbieder levert alle zorg uit uw zorgprofiel bij u thuis)
- modulair pakket thuis (een zorgaanbieder levert onderdelen uit uw zorgprofiel bij u thuis; u kiest zelf welke onderdelen dat zijn).
6. De keuze voor een zorgaanbieder
Bij zorg in natura regelt een zorgaanbieder dat u alle zorg krijgt. Die zorgaanbieder moet een contract hebben met de organisatie die de zorg inkoopt.
- Wmo-ondersteuning wordt ingekocht door de gemeente.
- Wijkverpleging wordt ingekocht door de zorgverzekeraar.
- Wlz-zorg wordt ingekocht door het zorgkantoor.
Een zorgaanbieder kan met al deze organisaties een contract hebben. Maar dat is niet altijd zo. Dus het is mogelijk dat u bij Wlz-zorg uit andere zorgaanbieders moet kiezen dan wanneer u wijkverpleging en/of Wmo-ondersteuning zou krijgen.
Bij een persoonsgebonden budget kiest u zelf uw hulpverleners uit. Die hoeven geen contract te hebben met de gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor. Die organisaties kunnen wel eisen stellen aan de kwaliteit van de hulpverleners.
7. De eigen bijdrage
- Voor Wlz-zorg betaalt u een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Ook als u Wlz-zorg thuis krijgt.
- De gemeente kan een eigen bijdrage vragen voor Wmo-ondersteuning. Deze eigen bijdrage is onafhankelijk van uw inkomen. Op Rijksoverheid.nl vindt u meer informatie.
- Voor wijkverpleging hoeft u niet te betalen.
AOW en pensioen: wat iedereen moet weten
- Wat is het verschil tussen AOW en bedrijfspensioen?
* AOW (Algemene Ouderdomswet) is het basispensioen van de overheid. Iedereen die in Nederland woont heeft recht op AOW zodra hij de AOW-leeftijd bereikt.
De AOW-leeftijd is in de komende jaren:
2023 66 jaar en 10 maanden
2024 – 2027 67 jaar
2028 67 jaar en 3 maanden
Daarna kan de AOW-leeftijd verder omhoog gaan als de levensverwachting stijgt.
* Bedrijfspensioen: de meeste werknemers bouwen via hun werkgever aanvullend pensioen op. Er zijn veel verschillende pensioenfondsen die ieder hun eigen reglement hebben. Het bedrijfspensioen gaat meestal tegelijk met de AOW in. Als er maar héél weinig pensioen is opgebouwd, dan kan het bedrijfspensioen afgekocht worden. Dat betekent dat u een bedrag in 1 keer krijgt in plaats van een uitkering per maand. Niet iedereen bouwt een aanvullend pensioen op. Zelfstandigen en mensen die voor steeds andere uitzendbureaus werken, bouwen vaak géén bedrijfspensioen op.
2. Hoeveel pensioen krijg ik?
* De AOW is een opbouwverzekering. Als u op de datum waarop u recht krijgt op AOW 50 jaar in Nederland woont, dan heeft u recht op een volledige AOW. Iemand die op latere leeftijd naar Nederland is gekomen of jaren in het buitenland heeft gewoond, heeft geen 50 jaar opgebouwd en krijgt daarom een onvolledige AOW. Elk jaar dat u niet verzekerd bent voor de AOW geeft een korting van 2%. Het hangt dus af van hoelang u in Nederland woont, hoeveel AOW u krijgt. De AOW wordt per persoon berekend.
Voorbeeld: meneer D. is in 1985 naar Nederland gekomen; in 2024 is hij 67 en krijgt hij recht op AOW. Hij is dan 39 jaar (van 1985 tot 2024) in Nederland en krijgt 39 x 2% = 78% van de AOW.
* De hoogte van het bedrijfspensioen verschilt heel erg persoon. Het hangt of van hoeveel jaar u heeft gewerkt en vooral van hoeveel u verdiende. En of u pensioen krijgt van 1 pensioenfonds of van meerdere fondsen als u bij verschillende bedrijven heeft gewerkt. Ook als u lang gewerkt heeft, kan het uiteindelijk tegenvallen hoeveel bedrijfspensioen u ontvangt.
Op www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien hoeveel bedrijfspensioen u heeft opgebouwd. U logt in met uw DigiD. U kunt zien hoeveel AOW en (nabestaanden)pensioen u nu heeft opgebouwd en hoe hoog het pensioenbedrag uiteindelijk kan worden. Op de website vindt u ook antwoord op veel vragen over het pensioen en een adreslijst van pensioenfondsen.
* AIO betekent Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen; de AIO-uitkering vult uw inkomen aan tot het sociaal minimum. Als uw totale (gezins)inkomen onder het sociaal minimum (in 2023: € 1.264 voor een alleenstaande / € 1.716 voor een echtpaar samen) uitkomt, dan heeft u misschien recht op een aanvullende AIO-uitkering. De AIO is een vorm van bijstand (Participatiewet). Ook de kostendelersnorm is van toepassing op de AIO. Dat betekent dat uw AIO-aanvulling lager wordt als er mensen van 27 jaar of ouder bij u in huis wonen. U heeft alleen recht op de AIO als u weinig vermogen heeft. Een huis in het buitenland hoort bij het vermogen. Het maximaal toegestane vermogen is hetzelfde als bij de bijstandsuitkering dat wil zeggen € 7.605 voor een alleenstaande en € 15.210 voor een echtpaar (in 2023). - Wat moet ik doen om mijn AOW te krijgen?
Een paar maanden voor uw AOW-leeftijd krijgt u een brief van de SVB. In die brief staat hoe u de AOW kunt aanvragen. De SVB bekijkt dan gelijk of u misschien recht hebt op AIO. Ook kan via de SVB een eventueel pensioen uit het buitenland worden aangevraagd. - Kan ik mijn pensioen houden als ik lang op vakantie ben of als ik buiten Nederland ga wonen?
AOW en bedrijfspensioen lopen gewoon door als u in het buitenland gaat wonen of als u lang op vakantie bent. De AIO wordt, als u op vakantie gaat, maximaal 3 maanden doorbetaald. Bij terugkomst in Nederland kunt u de AIO opnieuw laten ingaan. Als u buiten Nederland gaat wónen dan stopt de AIO gelijk bij vertrek. - Hoe zit het met de huur- en zorgtoeslag als ik met pensioen ben?
Voor de huur- en zorgtoeslag is het belangrijk dat u het juiste jaarinkomen doorgeeft aan Dienst Toeslagen. Als uw inkomen na afloop van het jaar hoger blijkt te zijn dan vooraf is doorgegeven, dan heeft u waarschijnlijk te veel toeslag ontvangen en moet u een deel terugbetalen. In het jaar dat u AOW krijgt verandert meestal de hoogte van uw jaarinkomen. Dat moet u dan gelijk doorgeven bij Toeslagen. Daarmee voorkomt u dat u te weinig toeslagen krijgt of juist dat u moet terugbetalen.
Maak altijd een proefberekening op de website van de Belastingdienst Toeslagen, ook als u vóór uw pensioen geen recht had op toeslagen. Tot 1 september van dit jaar kunt u nog huur- of zorgtoeslag aanvragen over het vorig jaar.
________________________________________________________________________________
Bedragen AOW en AIO netto per maand per januari 2023, exclusief vakantiegeld
volledige AOW voor iemand die alleen woont € 1.353
volledige AOW voor iemand die samenwoont met een partner € 920
maximale AIO alleenstaand € 1.264
maximale AIO voor een echtpaar samen € 1.716
____________________________________________________________________________
Dit zijn VOORBEELDEN van hoe iemands inkomen er na de AOW-leeftijd kan uitzien.
Tot slot: hierboven staat alleen algemene informatie en elke situatie is anders!
Bent u alleenstaand of getrouwd? Woont u alleen of met meer mensen samen? Hoelang woont u in Nederland? Hoelang heeft u gewerkt en hoeveel heeft u verdiend? Is uw partner een stuk jonger en nog niet AOW-gerechtigd? Dit zijn allemaal dingen die er voor zorgen dat er grote verschillen zijn in het uiteindelijke inkomen dat u krijgt als u gepensioneerd bent.
Dus vraag áltijd persoonlijk advies om te horen hoe úw pensioeninkomen er precies uit gaat zien! Doe dat op tijd, liefst nog voordat u met pensioen gaat. U kunt terecht bij uw buurt/wijkteam of bij sociaal raadslieden die in elke gemeente werken. Zij geven u alle informatie geven en kunnen helpen bij het aanvragen van AOW, bedrijfspensioen en toeslagen. U kunt daar ook informatie krijgen over alle regelingen die er in uw gemeente zijn voor inwoners met een laag inkomen.
Waar komt armoede onder gepensioneerde migranten vandaan?
In een artikel op Demos (38-10) schetsen Jelle Lössbroek en Tineke Fokkema een beeld van de over het algemeen slechte financiële positie van gepensioneerde migranten en van de oorzaken daarvan. Een betere pensioenvoorbereiding kan volgens hen bijdragen aan het terugdringen van de armoede onder deze groep.
Meer kans op armoede
Onder gepensioneerden met een westerse migratieachtergrond leeft 6 procent onder de armoedegrens. Onder gepensioneerden met een niet-westerse migratieachtergrond is dat vele malen hoger: 40 procent, dus bijna een factor 7 hoger. Ter vergelijking: van de gepensioneerde Nederlanders, dus zonder migratieachtergrond, leeft slechts 2,5 procent onder de armoedegrens.
Gebrekkige pensioenopbouw
Een van de belangrijkste oorzaken voor de slechte financiële positie van gepensioneerde migranten is de gebrekkige AOW opbouw: AOW-rechten worden opgebouwd in elk jaar dat mensen in de vijftig jaar voorafgaand aan hun AOW-gerechtigde pensioenleeftijd in Nederland wonen. Elk jaar buiten Nederland wonen betekent twee procent minder AOW. Dus iemand die halverwege de dertig naar Nederland komt verliest ongeveer één derde van de standaard AOW-uitkering als men geen corrigerende maatregelen neemt, zoals het inkopen van AOW-rechten. Gepensioneerden zonder migratieachtergrond hebben recht op gemiddeld 98 procent van de AOW-uitkering, tweede generatie migranten 96 procent, en eerste generatie migranten slechts 58 procent.
Andere factoren die bijdragen aan de slechte financiële positie zijn de over het algemeen lagere arbeidsparticipatie waardoor minder pensioen wordt opgebouwd, het vaker hebben van een arbeidsongeschiktheidsuitkering, en het gegeven dat er per gezin vaak slechts één kostwinner is.
Hoewel werkenden met een migratieachtergrond vaker een voltijdsbaan hebben dan werkenden zonder migratieachtergrond verdienen niet-westerse migranten minder doordat ze vaker in een lager segment van de arbeidsmarkt werken, door een combinatie van factoren zoals taalproblemen, opleidingsverschillen, diploma’s die hier niet erkend worden, of discriminatie.
Ondergebruik van AIO als sociaal vangnet
Voor gepensioneerden onder de armoedegrens is er een sociaal vangnet: de Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO). Deze bijzondere vorm van bijstand kan aangevraagd worden door gepensioneerden met een AOWgat (vaak migranten) om hun inkomen aan te vullen tot aan het bijstandsniveau. Hoewel de AIO een deel van de gepensioneerde migranten ondersteunt tot aan het sociaal minimum, maken velen hier geen gebruik van. Daarvoor bestaan verschillende verklaringen: Men kent of begrijpt de regeling niet. Maar veel gepensioneerde migranten zijn ook huiverig om gebruik te maken van de regeling vanwege de bepaling dat ze niet langer dan dertien weken niet in Nederland mogen zijn. Een forse groep migranten geeft aan dat ze na pensionering het liefste afwisselend wonen in hun herkomstland én in Nederland. Sommigen hebben dan ook een huis in hun land van herkomst. Met dit privévermogensbezit komen ze al gauw boven de vermogensgrens uit waardoor het recht op AIO vervalt. De wens om deels in het herkomstland te wonen kan wellicht zo sterk zijn dat men daarom maar afziet van een beroep op de AIO. Ook de bepaling dat het niet tijdig doorgeven van wijzigingen in huisvestings -of financiële situatie kan leiden tot moeten terugbetalen van deel van de AIO kan een drempel zijn voor het gebruik maken van AIO.
Betere pensioenvoorbereiding
Veel mensen ervaren pensioenvoorbereiding als ingewikkeld, maar het is waarschijnlijk extra ingewikkeld voor migranten. Het valt te verwachten dat hun voorbereiding anders is om drie redenen: verschillen in pensioenkennis, toekomstbeeld en vertrouwen in de pensioensector.
Daarom moet bezien worden hoe de pensioenvoorbereiding verbeterd kan worden, door pensioenfondsen, verzekeraars, maar uiteraard ook door de migranten zelf.
Lees het volledige artikel op Demos
Ouderen en veiligheid
Ouderenmishandeling niet altijd duidelijk zichtbaar
Ouderenmishandeling is niet altijd duidelijk zichtbaar. Toch heb je soms het idee dat er iets niet klopt. Maak je je zorgen om iemand? Blijf er niet mee rondlopen. Je kunt iets doen door erover te praten of om advies te vragen. Want door je zorgen bespreekbaar te maken kun je soms al een belangrijk verschil maken.
Wanneer is er sprake van ouderenmishandeling?
Bij ouderenmishandeling doet iemand iets waardoor de oudere persoon lijdt. Lichamelijke mishandeling is het meest bekend, zoals slaan en schoppen. Maar ook geestelijke mishandeling, zoals schelden of dreigen met geweld, en seksuele mishandeling komen voor.
Bij verwaarlozing wordt de oudere niet goed verzorgd of krijgt te weinig eten. En wanneer anderen zonder toestemming geld of spullen gebruiken van de oudere, noemen we dat financieel misbruik. Ook dat zijn vormen van ouderenmishandeling. Financieel misbruik komt het vaakst voor.
Meestal is de oudere afhankelijk van de persoon die hen slecht behandelt. Ouderenmishandeling kan gebeuren in huiselijke kring, zoals door de partner, familieleden of vrienden. Maar ook in de zorg komt ouderenmishandeling voor. Alle huiselijk geweld is strafbaar.
Is er direct gevaar?
Denk je dat iemand nú onveilig is? Bel 112. Dan krijg je meteen de politie aan de telefoon. Op basis van wat jij vertelt over de situatie, beoordeelt de politie of ze direct iemand langs stuurt.
Ik twijfel of er sprake is van ouderenmishandeling
Een vermoeden van ouderenmishandeling kan een zware last zijn. Je kunt je afvragen of je het wel goed ziet. Of dat jij de juiste persoon bent om er iets aan te doen. Bedenk dat je altijd iets kunt doen, zoals in gesprek gaan. Daarmee kun je een belangrijk verschil maken in het leven van een oudere.
Hoe herken ik ouderenmishandeling?
Soms heb je het idee dat er iets aan de hand is. Misschien draagt de oudere steeds vaker vieze kleding. Of de oudere kan niet goed uitleggen waar blauwe plekken of wonden vandaan komen. Ook kan het zijn dat er ineens waardevolle spullen zijn verdwenen. Of dat de oudere zich erg nerveus of angstig gedraagt. Dat kunnen signalen zijn voor ouderenmishandeling.
_______________________________
Campagne huiselijk geweld
Huiselijk geweld, zoals kindermishandeling, partnermishandeling en ouderenmishandeling, komt in alle lagen van de bevolking voor. Vaak wordt het doorgegeven van generatie op generatie. Om de cyclus van huiselijk geweld te doorbreken, is het belangrijk om eerder in te grijpen. De rol van omstanders is hierbij essentieel. Daarom roepen staatssecretaris Van Ooijen en minister Weerwind mensen op in actie te komen als zij een onveilige thuissituatie vermoeden. “Huiselijk geweld kan ook in jouw omgeving voorkomen, zoals bij je buren, een vriend, collega of familielid. Maak jij je zorgen om iemand? Blijf er niet mee rondlopen. En zoek contact met de persoon van wie jij vermoedt dat ze slachtoffer zijn van huiselijk geweld. Check hoe het gaat en deel je zorgen. Een onveilige thuissituatie doorbreken, begint met je zorgen bespreken.”
Tips als je huiselijk geweld vermoedt
Maak jij je zorgen om iemand? Blijf er niet mee rondlopen. En gebruik deze 3 gesprekstips om in actie te komen ;
Benoem wat je opmerkt. Bijvoorbeeld: Ik hoor vaak geschreeuw, hoe gaat het met je?
Neem een open houding aan en wees niet veroordelend.
Laat weten dat je er voor diegene bent. Bijvoorbeeld door praktische hulp aan te bieden. Zoals boodschappen doen of de kinderen uit school halen
Meer hulp
Kom je er niet uit of twijfel je of je het wel goed ziet? Kijk voor meer informatie op ikvermoedhuiselijkgeweld.nl. Wil je advies van een professional of vind je het fijn als er iemand met je meedenkt? Bel of chat dan met een professional van Veilig Thuis.
Meer informatie:
Q&A campagne geweld in huiselijke kring
10 tips om het gesprek aan te gaan bij vermoedens van huiselijk geweld
Ouderenmishandeling
Krachtig ouder worden
Met ‘Krachtig ouder worden: praat vandaag over morgen’ zet de Seniorencoalitie (ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM en SOMNL) een waardevolle, brede, maatschappelijke dialoog voort in een ouder wordende samenleving. De Seniorencoalitie organiseert de komende jaren regionale en lokale bijeenkomsten voor 60-plussers om met elkaar in gesprek te gaan over de vraag hoe zij aankijken tegen de toekomst en wat ze daarvoor zelf kunnen doen of waar ze anderen bij nodig hebben. We willen senioren inspireren en met ze in gesprek gaan over het belang van behoud van de eigen regie, eigen mogelijkheden benutten, het belang van vitaliteit en het benutten van hun potentieel voor de samenleving. Onder de titel ‘Krachtig ouder worden: praat vandaag over morgen’, worden bijeenkomsten georganiseerd om de dialoog te starten met de doelgroep over de voorbereiding op een ouder wordende samenleving.
Doel van de bijeenkomsten
- Bewustwording creëren over de toekomst van de senioren en de dialoog op gang brengen en houden. Dit doen we met name op het gebied van wonen en zorg
- Met de bijeenkomsten willen wij output ophalen. We gaan in gesprek met de doelgroep. Daaruit willen we oplossingsrichtingen ophalen; hoe bereiden ouderen zich voor en wat hebben ze daarvoor nodig.
Hoe willen wij samenwerken met bestaande organisaties en afdelingen?
- Werving van gespreksleiders die wij voor de regio-bijeenkomsten kunnen trainen en inzetten
- Het gesprek in de buurt lokaal voortzetten zelfstandig of in samenwerking met andere lokale organisaties
- Werving van gemiddeld 15-50 deelnemers per lokale bijeenkomst
- Faciliteren van een ruimte met gesprekstafels in de buurt
- Een verslag maken van de lokale bijeenkomst met de opgehaalde output en andere bevindingen
Waarin voorziet de Seniorencoalitie om het gesprek lokaal te kunnen voortzetten:
- Een online training voor de gespreksbegeleiders van het gesprek in de buurt
- Reiskostenvergoeding van de gespreksbegeleiders
- Communicatiemiddelen; waaronder een inleidend verhaal over Krachtig Ouder worden voor de start van de bijeenkomst, voorbeeld persbericht voor lokale media, voorbeeld nieuwsbericht voor in een nieuwsbrief en een inspiratiegids met nuttige tips voor elke deelnemer om mee naar huis te nemen
- Een bijdrage van maximaal 250 euro per lokale bijeenkomst
Opgeven van een lokale bijeenkomst kan via de website www.deseniorencoalitie.nl
Zie ook deze video waarin deelnemers aan een van de bijeenkomsten, waaronder SOMNL sleutelfiguur Brenda Emmen-Hassel, vertellen over het belang van Krachtig ouder worden, praat vandaag over morgen.
Ouderen met een migratieachtergrond
In de steden waar dit jaar de regionale bijeenkomsten plaats gaan vinden zal SOMNL ook gesprekken specifiek met/voor ouderen met een migratieachtergrond organiseren. Geïnteresseerden kunnen zich bij Shirley Ramdas melden: shirleyramdas@gmail.com.
De Seniorencoalitie is een samenwerkingsverband tussen ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM (netwerk van organisaties van oudere migranten) en SOMNL (samen voor ouderen met een migratieachtergrond in Nederland).
______________________________________________________________
Terugblik Krachtig ouder worden
Agora Theater Lelystad; 5 februari 2025
Krachtig ouder worden gaat óók om hulp durven vragen. Dat bleek woensdag 5 februari tijdens de levendige bijeenkomst van het programma Krachtig ouder worden in het Agora Theater in Lelystad. Met 170 deelnemers was de opkomst hoog. Mensen deden en dachten volop mee. Na afloop was het nog lang gezellig in het theatercafé. Lees het verslag van de bijeenkomst of bekijk de sfeerreportage.
____________________________________________________________________________________
Een goede voorbereiding op de toekomst is essentieel voor zelfredzaamheid
Een goede voorbereiding op je eigen toekomst, zit voor een groot deel in nadenken over hoe en waar je kunt wonen en of je woning geschikt is voor eventuele thuiszorg. Maar ook in de sociale contacten, leefstijl en behoud van vitaliteit. In Zwolle doet de Seniorencoalitie op 29 mei de aftrap voor een aantal regionale bijeenkomsten waarin ze alle ouderen uit de regio uitnodigen om met elkaar in gesprek te gaan. Deze middag vindt plaats in Theater de Buitensoos.
De Seniorencoalitie organiseert de komende jaren regionale bijeenkomsten om senioren met elkaar in gesprek te laten gaan. Hoe kijken zij aan tegen de toekomst? Wat hebben ze in eigen hand en waar hebben ze mogelijk de hulp van anderen nodig? Hoe kun je zo goed mogelijk zelf de regie behouden en worden de eigen mogelijkheden benut?
Iedereen doet mee
Pieter Hilhorst (politicus en publicist) en Jetty Mathurin (actrice) staan op deze middag op een prettige manier stil bij hun eigen toekomst en die van het publiek. Na een gezamenlijk programma start een gesprek in kleinere kring aan tafel, geleid door ervaren gespreksbegeleiders. Met als uitgangspunt om ieders verhaal te horen en om verhalen met elkaar te delen. Na afloop is er een gezellige borrel met een kenniscafé. Hier staan onder andere deskundigen van: WijZ welzijn, Sociaal Wijkteam Zwolle, ZwolleDoet!, Gilde Power, Veerkracht op leeftijd en ANBO-PCOB. Deelname aan de middag is gratis en meer informatie over aanmelden staat op www.deseniorencoalitie.nl
Oproep: praat op tijd over hoe je ouder wil worden
Praat vandaag over morgen. Dat is de oproep die het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en ActiZ vandaag – op de Dag van de Zorg Voor Morgen – doen aan iedereen in Nederland. Het aantal ouderen in onze samenleving neemt toe én we worden gemiddeld steeds ouder. Dat maakt het belangrijk om op tijd het gesprek te voeren over hoe je ouder wil worden. Bijvoorbeeld wat je voor elkaar kunt doen als er later zorg nodig is, of het huis waar je nu woont nog bij je past en hoe je fit blijft.
Van Apeldoorn tot Amsterdam en van zorg- en welzijnsorganisaties tot seniorenbonden. Een groot aantal maatschappelijke organisaties geeft gehoor aan de oproep en voert lokaal of regionaal het gesprek met jonge ouderen onder de noemer ‘Praat vandaag over morgen’. Bijvoorbeeld tijdens wandelingen en gespreksbijeenkomsten of na film- en theateravonden.Ik vind het mooi om te zien dat steeds meer mensen en partijen hiermee bezig zijn. Want uiteindelijk gaat het gesprek over morgen ons allemaal aan.”
Zo organiseert ‘Senioren zelf aan zet’ bewustwordingsbijeenkomsten. Hier maken ze jonge ouderen er met concrete voorbeelden van bewust hoe belangrijk het is om nu al stil te staan bij later. En het gesprek hierover te voeren met hun naasten.
Vicky Maeijer, staatssecretaris Langdurige en Maatschappelijke Zorg: “Vroeger sprak je met je omgeving over je schoolkeuze, de voorbereiding op je eerste baan of een nieuwe woning. Het zou net zo normaal moeten zijn om het gesprek te voeren over hoe je ouder wil worden. Dat gesprek kan zo betekenisvol zijn, voor jezelf en voor de mensen om je heen. Het biedt een kans om goed naar elkaar te luisteren en ervoor te zorgen dat we rekening houden wat mens
De helft van de Nederlanders tussen de 60 en 75 jaar praat al weleens over de toekomst. Zo blijkt uit eerder onderzoek (Kien onderzoek, februari 2024). Wie het gesprek nog niet voert, geeft aan dit binnen 5 jaar te willen doen. 84 procent vindt het gesprek over later nuttig.
Vooruitkijken
Radj (62 jaar) weet hoe belangrijk het gesprek over morgen is. Hij komt wekelijks met zo’n 80 Hindostaanse Surinaamse ouderen samen in buurthuis Oase. Dan bespreken ze van alles. Van het nieuws en vakanties tot levensgebeurtenissen. En ook het praten over de toekomst komt dan voorbij. “Opvallend genoeg zegt bijna iedereen in de gemeenschap dat ze zo lang mogelijk zelfstandig willen wonen. En niet te veel willen leunen op anderen,” zegt Radj. “Maar als je dat wil, betekent dat iets. Bijvoorbeeld over hoe je de zorg aan huis regelt. Of het laten plaatsen van een traplift. Daar hebben we goede gesprekken over met elkaar. Dat is intens, maar levert veel begrip op voor ieders ideeën.”
Praat vandaag over morgen voor ouderen met een migratieachtergrond
Wie ook het gesprek over morgen wil voeren, kijkt op praatvandaagovermorgen.nl/in-de-regio om te zien welke activiteiten er in de buurt zijn. Of download de gesprekskaarten op praatvandaagovermorgen.nl/gesprekskaarten om een goed gesprek over later te voeren. Als onderdeel van de campagne Krachtig Ouder Worden van de Seniorencoalitie faciliteert SOMNL bijeenkomsten en gesprekstafels. Organisaties van ouderen met een migratieachtergrond kunnen contact opnemen met Shirley Ramdas als zij een bijeenkomst willen organiseren (Shirleyramdas@gmail.com / tel 0615496840).
Over de campagne
De campagne ‘Praat vandaag over morgen’ is de komende maand opnieuw te zien op televisie, in dagbladen, magazines, op wachtkamerschermen en via sociale media. En onderdeel van het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO)
Seniorencoalitie mist samenhangend beleid om de kansen van de vergrijzing te benutten
In een reactie op het regeerakkoord stelt de seniorencoalitie dat het een samenhangend beleid om de vergrijzing in goede banen te leiden mist. Ouderen zijn meer dan een kostenpost die gemanaged moet worden. Ouderen vormen een potentieel voor de arbeidsmarkt, zijn mantelzorger, doen veel vrijwilligerswerk en vangen veel af in familie- en andere sociale verbanden.
Hoewel het kabinet bestaanszekerheid tot een van de belangrijkste doelen voor de komende regeerperiode ziet, is daar voor gepensioneerden in het regeerakkoord weinig over terug te vinden. De nieuwe pensioenwet leidt niet tot een koopkrachtig pensioen, zoals eerder was beloofd. Op termijn betekent dat dat ouderen in reële termen steeds minder geld te besteden hebben. In het akkoord is er wel aandacht voor meer loon naar werken. Wij vinden het belangrijk dat het ook voor ouderen voldoende moet lonen om in het arbeidsproces te gaan of te blijven. Dat kan door fiscale stimulering, maar ook door de beeldvorming hierover positiever te maken middels voorlichting.
We zijn verheugd dat binnen volkshuisvesting de ouderen een prioriteit blijven en dat er stevige regie gevoerd gaat worden om te zorgen dat de bouwdoelstellingen ook daadwerkelijk gehaald worden. Daarnaast pleiten we ervoor om naast de woningen ook te investeren in de wijken. Wonen, wijken en welzijn kunnen niet los van elkaar gezien worden en hierbij ligt een grote rol voor de gemeenten. Zij hebben bij uitstek een taak om te zorgen dat de welzijnsvoorzieningen op peil blijven en dat zij kunnen investeren in het voorkomen van zorg. Een belangrijk aandachtspunt daarnaast is om ervoor te zorgen dat de technologie beter beschikbaar komt, uitgaande van passende zorg waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
Het regeerakkoord bevat een beperkt aantal maatregelen op fiscaal- en toeslagenterrein, dat een kleine lastenverlichting voor gepensioneerden zal betekenen. Wij zijn vooral benieuwd naar het voornemen om het belasting- en toeslagstelsel te hervormen en de complexiteit van wet- en regelgeving te verminderen. We staan met elkaar voor grote uitdagingen. We kunnen ons vinden in veel van de ingezette richtingen maar lezen nog steeds niet hoe de plannen worden uitgewerkt.
De Seniorencoalitie is een samenwerkingsverband tussen ANBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM (netwerk van organisaties van oudere migranten) en SOMNL (samen voor ouderen met een migratieachtergrond in Nederland).
Toegankelijkheid voorzieningen
Informatie over toegankelijk bankieren
Er komen bij seniorenorganisaties regelmatig vragen binnen van senioren over problemen met bankieren en over hoe ze beter kunnen leren omgaan met mobiel bankieren. De banken zijn daarom mede op aandringen van de landelijke seniorenorganisaties met het Programma Toegankelijk Bankieren gestart. Dit heeft geleid tot de update van de bestaande educatieve programma’s van Oefenen.nl en Steffie.
Er zijn een nieuwe stap-voor-stap uitleg en filmpjes van banken zelf:
rabobank.nl/toegankelijkheid;
ing.nl/de-ing/toegankelijkheid;
abnamro.nl/nl/prive/abnamro/toegankelijkheid.
Voor wie zelf zorgeloos en onbeperkt wil oefenen met mobiel bankieren kan dat doen met de DigiHandig App.
Los hiervan staan inmiddels 140 workshopsgevers klaar die gratis workshops kunnen geven aan mensen in kwetsbare positie en is er een nieuwe website waar hulpverleners en gebruikers zelf antwoorden kunnen vinden op hun vragen bij bankieren. Lukt dat niet dan kan altijd nog de Digihulplijn worden gebeld.
Meer informatie over het programma Toegankelijk Bankieren? Kijk even in de nieuwsbrief Toegankelijk Bankieren.
______________________________________________________________________________________Betaaldiensten voor veel consumenten nog onvoldoende toegankelijk
Een grote groep consumenten heeft nog steeds moeite met zelfstandig bankieren. Dat blijkt uit onderzoek van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB). De problemen worden veroorzaakt door de steeds verdere digitalisering van bank- en betaaldiensten. Maatregelen van banken om deze groep te helpen, hebben nog onvoldoende effect. Belangen- en consumentenorganisaties vragen banken om een stevigere aanpak.
Uit het rapport blijkt dat 18% van de Nederlanders niet zelfstandig een betaalrekening kan openen en 23% zoekt niet zelfstandig hulp bij bankvragen. Ook het downloaden en installeren van een bank-app is voor sommigen erg lastig en soms zelfs onmogelijk, omdat ze een te oude smartphone hebben. Vooral ouderen, mensen met een beperking, laaggeletterden en mensen met een migratieachtergrond ervaren problemen. Zij geven het vaakst aan dat zij betaalzaken niet zelfstandig regelen, omdat zij niet goed weten hoe het werkt en bang zijn om fouten te maken. Ook de bereikbaarheid van geldautomaten, het ontbreken van persoonlijke en lokale dienstverlening (door het sluiten van bankfilialen) en ontevredenheid over de telefonische hulplijnen zijn knelpunten.
Maatregelen
De bevindingen zijn teleurstellend, vinden de belangenorganisaties. Begin 2023 constateerde MOB al dat 2,6 miljoen Nederlanders moeite hebben met de digitalisering van betaaldiensten. De banken namen daarop maatregelen, zoals uitbreiding van telefonische ondersteuning, het toegankelijker maken van websites, en het opzetten van voorlichtingsbijeenkomsten en bankinformatiepunten in bibliotheken. ‘Er is veel gebeurd en dat is goed, maar er moeten echt tien tandjes bij gezet worden’, aldus de belangenbehartigers. ‘De kloof tussen banken en kwetsbare groepen moet worden gedicht. We helpen hier graag aan mee.’
Tarieven
Opvallend is dat uit het onderzoek ook blijkt dat álle consumenten de tarieven van de bank te hoog vinden. Die tarieven stijgen elk jaar fors, tot groot ongenoegen van consumenten die het gevoel hebben daar steeds minder voor terug te krijgen. Dat dit punt bij alle groepen consumenten naar boven komt, is veelzeggend, vinden de belangenorganisaties. ‘De banken zouden wat ons betreft ook daar aandacht voor moeten hebben. Betaalbaarheid is ook een onderdeel van toegankelijkheid.’
MOB
DNB deed het onderzoek in opdracht van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB). Het MOB is een overlegorgaan waar zowel financiële dienstverleners als maatschappelijke belangenorganisaties in zitten. De oproep voor meer maatregelen wordt gedaan door: ANBO-PCOB, de Consumentenbond, Ieder(in), de Oogvereniging, de Seniorencoalitie, waarin ook SOMNL is vertegenwoordigd, Senioren Netwerk en Stichting ABC.
6 september 2024
_____________________________________________________________________________________________________________
Rondetafelgesprek Digitale inclusie
27 juni vindt het rondetafelgesprek plaats van de Tweede Kamer Vaste Commissie Digitale Inclusie onder voorzitterschap van Barbara Kathmann. Onder andere de Alliantie Digitaal Samenleven zal naar voren brengen dat zonder (structurele) investering in online én offline toegankelijkheid de verdergaande digitalisering tot meer ongelijkheid gaat leiden.
Als SOMNL denken we actief mee met de Alliantie. Niet voor niets stelt Joan de Windt op de position paper van de Alliantie: “Zorg dat er altijd een mens aan de andere kant van de lijn blijft”.
De position papers van de Alliantie Digitaal Samenleven, Oogvereniging, Cybersoek, Ieder(in), Bibliotheek Rotterdam, Amsterdam UMC, Helpdesk Digitale Zorg en Gebruiker Centraal zijn via deze link te vinden: https://lnkd.in/eVsWwZM3
Als de Tweede Kamer der Staten-Generaal Kamer én het nieuwe kabinet goed luisteren naar deze organisaties, hebben wij er vertrouwen in dat het aantal van 4,5 miljoen mensen dat niet (goed) mee kan in de digitale samenleving zal dalen in plaats van stijgen. Zo niet houden we ons hart vast.
_______________________________________________________________________________________________________________________________
Workshops Hulp bij Digitale Bankzaken slaan aan
Voor groepen die graag meer willen weten over mobiel bankieren en over de hulp die daarbij geboden wordt organiseert Toegankelijk bankieren workshops. Deze duren ongeveer anderhalf uur, zijn interactief en bieden veel ruimte voor vragen. Inmiddels zijn al vele workshops gegeven en er staan er nog tientallen ingepland.
Kijk voor plaatsen en data op de website Bankinformatiepunt.nl. Aanmelden voor een workshop of voorlichtingsbijeenkomst kan via Lucia Lameiro Garcia: lameiro@somnl.nu / 06 20966432.
Bulent Moran ging met zijn camera naar Rotterdam waar Ruthmila Cicilia een workshop gaf en vroeg aan haar en de deelnemers wat ze ervan vonden. Bekijk de video.
__________________________________________________________________________________________________________________________________________
Vervolgpilot met meer bankinformatiepunten in bibliotheken
De vervolgpilot met bankinformatiepunten is van start, op meer locaties dan bij de eerste pilot van vorig jaar, allemaal in openbare bibliotheken. In de pilot onderzoeken 18 bibliotheken en de drie grootbanken hoe ze het beste kunnen samenwerken om mensen te ondersteunen bij vragen over digitaal bankieren, als onderdeel van het bredere programma Toegankelijk Bankieren. Begin 2023 hebben Nederlandse banken beloofd om klanten die moeite hebben met digitale dienstverlening extra te helpen. Ze vinden dat dagelijks bankieren en betalen voor zoveel mogelijk klanten toegankelijk moet zijn. Het is een collectieve maatschappelijke opgave dat iedereen mee kan doen in een toenemend digitale samenleving.
De nieuwe pilot met bankinformatiepunten loopt bij 18 openbare bibliotheken verspreid door het land. Op alle locaties zitten ook Informatiepunten Digitale Overheid (IDOs). Daar kunnen bezoekers terecht voor hulp in de digitale wereld en om te leren hoe ze online overheidsdiensten kunnen gebruiken. Bibliotheken zien het aantal vragen over online bankieren toenemen. Iedere medewerker op een bankinformatiepunt heeft een training gekregen. De pilot loopt tot het einde van het jaar en wordt in het najaar geëvalueerd.
De openingstijden van de fysieke bankinformatiepunten verschillen per locatie. Sommige punten hebben één of twee keer per week een spreekuur; op andere punten kunnen bezoekers terecht gedurende alle openingstijden van de bibliotheek. Op de website Bankinformatiepunt.nl staat een compleet overzicht van alle fysieke bankinformatiepunten, met hun bezoekadressen en openingstijden. De website geeft ook antwoord op veel gestelde vragen over bankzaken en biedt ondersteuning voor mensen die anderen helpen, zoals de medewerkers op de bankinformatiepunten, maar ook vrijwilligers en sleutelfiguren.
De bankinformatiepunten zijn onderdeel van het programma Toegankelijk Bankieren, waarin SOMNL actief participeert. Onder andere door informatiebijeenkomsten in eigen taal aan te bieden. Organisaties, sleutelpersonen en vrijwilligers die een informatiebijeenkomst met als thema ‘Zo lang mogelijk zelfstandig en veilig (online) bankieren’ willen organiseren, al dan niet in de eigen taal, kunnen zich melden bij Lucia Lameiro Garcia.
Lees meer
____________________________________________________________________________________________________
DigiHandig-app en DigiHulplijn
Steeds meer belangrijke zaken in ons leven worden digitaal/online aangeboden. Dit geldt ook voor het doen van betalingen en regelen van bankzaken.
Maar niet iedereen beschikt over de digitale vaardigheden die nodig zijn om online of mobiel te bankieren. We zien (te)veel mensen afhaken omdat zij denken dat digitaal ook meteen moeilijker betekent. Of zij beginnen er niet eens aan uit angst om fouten te maken.
Voor wie over een pc, tablet of smartphone beschikt is er nu de DigiHandig-app waarmee zij net zolang kunnen oefenen totdat ze klaar zijn om mobiel te bankieren. Voor vragen of hulp over dagelijkse bankzaken is er nu (naast de telefoonnummers van banken) een extra en zeer laagdrempelig kanaal: wie digitaal op weg geholpen wil worden, kan telefonisch hulp krijgen door met de gratis DigiHulplijn te bellen (0800 – 1508, maandag t/m vrijdag tussen 08.00 – 22.00 uur en zaterdag tussen 09.00 – 18.00 uur).
De ervaren medewerkers nemen de tijd. Ze geven persoonlijk advies om je op weg te helpen. Vaak vinden ze meteen een oplossing. Anders verwijzen ze door naar hulp die het meest geschikt is voor de beller. Alle vragen zijn welkom en bellen mag zo vaak als nodig. De DigiHulplijn is een initiatief van onder meer de bibliotheek, het Ministerie van Binnenlandse zaken en Seniorweb. Sinds kort werkt de hulplijn ook nauw samen met de bankensector. Hierdoor kunnen ook vragen over digitale bank- en betaalzaken deskundig en veilig worden beantwoord.
Helpt u mee onze filmpjes te verspreiden?
Om iedereen kennis te laten maken met het gemak en de mogelijkheden van de DigiHandig-app en de DigiHulplijn hebben wij enkele filmpjes gemaakt. Deze zijn bedoeld voor uw website, maar vooral ook om te verspreiden onder iedereen die (mogelijk) moeite heeft met of opziet tegen mobiel/online bankieren of het lastig vindt om hulp te vragen. Helpt u mee de filmpjes te verspreiden? Ze zijn ook voor naasten, vrijwilligers, sleutelpersonen en andere helpers/ondersteuners die anderen kunnen attenderen op de filmpjes en de nieuwe hulpmogelijkheden
In het eerste filmpje vertelt Joan, een van onze sleutelpersonen, waar zij tegenaan loopt bij het regelen van haar bankzaken en betalingen. In een tweede filmpje geeft Joan drie tips voor hulp. De komende tijd komen er ook filmpjes met Rob, ambassadeur laaggeletterdheid en bekend van het TV-programma ‘Leven zonder Letters’ met Frans Bauer. De filmpjes zijn te vinden op toegankelijkbankieren.nl/actueel
Klik hier voor het filmpje ‘Vindt u het moeilijk? Die bankapp op uw mobieltje? Ik kan nu online bankieren’ . Klik hier voor het filmpje ‘Kriebels bij het overmaken van grote bedragen? Ik kan nu oefenen’
Heeft u belangstelling voor een voorlichtingsbijeenkomst?Wij gaan er niet vanuit dat iedereen na het zien van de filmpjes meteen zal denken dat online mobiel bankieren iets voor hen is. Ook het downloaden van de DigiHandig-app is misschien nog een stap te ver.
Graag bieden wij daarom onze hulp hierbij aan in de vorm van een voorlichtingsbijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst vertellen wij meer over de voordelen van online/mobiel bankieren en over de hulp die daarbij geboden wordt. Ook kunnen wij helpen met het installeren van de DigiHandig app en laten zien hoe deze werkt.
Voor het inplannen van een bijeenkomst kunt u contact opnemen met Lucia Lameiro: lameiro@somnl.nu / 06 20966432.
___________________________________________________________________________________________________________________________________________
Oproep aan de politiek: agendeer digitale inclusie
Toeslagen aanvragen, bankzaken regelen, route plannen of inloggen met DigiD is voor 2,5 miljoen Nederlanders een dagelijkse worsteling. Ondersteun daarom deze oproep aan de politiek om zich in te spannen voor de aanpak van digitale inclusie. Deze actie wordt ondersteund door SOMNL als partner van de Alliantie Digitaal Samenleven.
(